Το μοναδικό φυσικό τοπίο της Μεσσηνίας συνδυάζεται με μια αξιόλογη αρχιτεκτονική κληρονομιά. Έτσι, ανάμεσα στα πολυάριθμα μνημεία που φιλοξενεί ξεχωρίζουν οι οικισμοί που διατηρούν στοιχεία παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. Αν και ο κατάλογος των οικισμών αυτών είναι αρκετά μακρύς μόνο τρεις έχουν επίσημα χαρακτηρισθεί ενώ πολλοί από αυτούς βρίσκονται στην διαδικασία αναγνώρισης.
Οι επίσημα αναγνωρισμένοι οικισμοί είναι το Μυστράκι που ανήκει στο Δήμο Κορώνης, η Λαγκάδα και οι Θαλάμες που ανήκουν στο Δήμο Λεύκτρου.
O Παραδοσιακός οικισμός Λαγκάδα είναι ένα γραφικό χωριό της Μεσσηνιακής Μάνης, που διατηρεί ακεραία την αρχιτεκτονική της περιοχής. Ο οικισμός, που έχει χαρακτηριστεί επισήμως ως Παραδοσιακός, αποτελείται από πέτρινα πυργόσπιτα, χτισμένα αμφιθεατρικά ανάμεσα στις ελιές και τα κυπαρίσσια. Εδώ υπάρχει και ο βυζαντινός ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρα, αλλά και η Αγία Τριάδα, που ανάγεται στον 11ο-12ο αιώνα. Στην Λαγκάδα πέθανε ο Νίκων ο Μετανοείτε, τα οστά του οποίου βρίσκονται στην εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου. Ο οικισμός βρίσκεται στον δρόμο από την Καρδαμύλη στο Οίτυλο.
O Παραδοσιακός Οικισμός Θαλάμες βρίσκεται στη Μεσσηνιακή Μάνη, στο δρόμο από την Καρδαμύλη στο Οίτυλο και έχει χαρακτηριστεί επισήμως Παραδοσιακός Οικισμός της Ελλάδας. Πήρε την ονομασία του από την ομώνυμη αρχαία πόλη που βρισκόταν εκεί κοντά και φιλοξενούσε ιερό της Ινώς και μαντείο, στο οποίο οι ιερείς εξηγούσαν τα όνειρα των ενδιαφερομένων. Θαλάμαι, είναι η ονομασία που διατηρείται σε πολλά έντυπα, ακόμα και στις μέρες μας, ενώ μπορεί επίσης να απαντηθεί και ως Κουτήφαρι. Στις Θαλάμες υπάρχει και ένα παραδοσιακό ελαιοτριβείο, που βγάζει και διαθέτει λάδι βιολογικής καλλιέργειας. Στον οικισμό αυτόν βρίσκεται και το μικρό ιδιωτικό Μουσείο Μάνης, με έγγραφα, γκραβούρες, όπλα και εργαλεία, παρουσιασμένα έτσι, ώστε ο χώρος να θυμίζει περισσότερο παλαιοπωλείο παρά μουσείο.
Το Μυστράκι ή Μυστράκιον είναι ένας από τους δύο οικισμούς του Δημοτικού Διαμερίσματος Φαλάνθης του Δήμου Κορώνης. Στο Μυστράκι, θα βρείτε παραδοσιακά πετρόκτιστα σπίτια και πέτρινα καλντερίμια. Ήταν έρημο για πολλά χρόνια, μέχρι που, ως παραδοσιακός οικισμός πια, άρχισε να αναβιώνει. Σήμερα τα περισσότερα σπίτια του έχουν αναπαλαιωθεί, και χρονολογούνται άνω των 100 ετών. Μερικά πρότυπα καταλύματα έχουν αρχίσει να δημιουργούνται.
- Θαλάμαι, (Κουτήφαρι), ΦΕΚ-594/Δ/78
- Λαγκάδα ΦΕΚ-594/Δ/78
- Μυστράκι (τέως Φαλάνθη) ΦΕΚ-127/Δ/2000
Επίσης,
- Καλαμάτα (τμήμα πόλης), ΦΕΚ-821/Δ/1988 και 634/Δ/1989
- Καρδαμύλη, ΦΕΚ 1159/Β/1979
- Κορώνη, ΦΕΚ 527/Β/1979
- Κυπαρισσία, ΦΕΚ 1159/Β/1979
- Μεθώνη, ΦΕΚ 1289/Β/1976
- Πύλος ΦΕΚ 750/Β/1976
